Fundacja Znaki Pamięci w miesiącach lipiec/sierpień 2025 i październik/listopad 2025 zrealizowała projekt „Polskie ślady w Szkocji” w ramach programu „Polskie dziedzictwo kulturowe za granicą – wolontariat. Edycja 2025” Instytutu „Polonika”.
Dzięki okazanemu naszej organizacji wsparciu finansowemu mogliśmy we współpracy z naszym partnerem Polskim Klubem w Kirkcaldy oraz polskimi wolontariuszami z Polski i Szkocji zrealizować kompleksowy program poszukiwań i dokumentacji polskich śladów w tej części Wielkiej Brytanii – północno-wschodniej części Szkocji.
Dzięki wspólnej pracy udało nam się odszukać i zinwentaryzować 564 grobów Polaków zmarłych w czasie i po II wojnie światowej w następujących miejscowościach północno-wschodniej Szkocji: Dundee (Barnshill Cemetery, Eastern Cemetery), St. Andrews (Western Cemetery) i Perth (Jeanfield&Wellshill Cemetery).
Całość zebranych przez nas informacji jest dostępnych w naszej „Bazie polskich grobów na świecie”:
Wraz z dodatkowo jeszcze zinwentaryzowanym przez nas trzecim cmentarzem w Dundee – Balgay Cemetery (119 odszukanych polskich grobów) w naszej bazie mamy już 867 grobów Polaków, którzy zmarli w Szkocji. Następne cmentarze szkockie zinwentaryzowane przez nas w 2025 r. także niebawem znajdą się w naszej „Bazie”.
Cieszymy się, że wspólnym wysiłkiem i z pomocą Instytutu „Polonika” mogliśmy odszukać i przywrócić pamięć o tak dużej liczbie naszych Rodaków. Oczywiście trwały i trwają dalej nasze prace celem uzyskania jak największej liczby danych biograficznych tych osób. Każdy z nich zasługuje bowiem na przypomnienie.
Na przełomie października i listopada 2025 r. wraz z naszymi wolontariuszami uporządkowaliśmy także groby polskie w Kirkcaldy, Leven i Upper Largo. Odwiedziliśmy także trudno dostępne miejsce śmierci ks. kapelana Karola Bika na zalesionych wzgórzach wokół Newtyle koło Dundee. Mimo bardzo silnych wichur i połamanych licznie w tej części Szkocji drzew krzyż upamiętniający miejsce Jego śmierci cudem ocalał. Wystarczyło 20 cm mniej i zostałby złamany przez upadające, wielkie drzewa.
Dziękujemy bardzo wszystkim zaangażowanym w projekt osobom, a także tym którzy wspierali nasze poszukiwania w lokalnych archiwach i bibliotekach. Wspólnymi siłami przywracamy pamięć wielu zapomnianym Polakom.
Projekt został dofinansowany ze środków Programu „POLSKIE DZIEDZICTWO KULTUROWE ZA GRANICĄ – WOLONTARIAT. EDYCJA 2025” Narodowego Instytutu Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą „Polonika”.
